«Էյ Թի Փի»-ի Տնամերձ տնկարանների ծրագիրը կենսական կարեւորության եկամտի աղբյուր է ստեղծում գյուղական բնակավայրերում

Kamo Mirzoyan with new trees

Նյութը՝ Քրիստինե Հովսեփյանի

Աղավնավանք, Հայաստան — Հայաստանի սահմանամերձ ու հեռավոր բնակավայրերում ապրող հողագործի կյանքը հեշտ չի տրվում եւ լեցուն է բազմաթիվ առօրեկան խնդիրներով։ Հայրենի եզերքն այս կողմից շենացնող ու ընտանիքի բարեկեցությունը հոգացող գյուղացին ապավինում է պետության սահմանն օրուգիշեր հսկող զինվորին ու, միեւնույն ժամանակ, ամուր թիկունք ապահովում վերջինի համար:

Ղարաբաղա-ադրբեջանական սահմանի արեւելյան գոտու երկայնքով ընթացող ողբերգական բախումների նախօրեին «Էյ Թի Փի»-ն Երեւանից մոտ 130 կմ հեռավորության վրա գտնվող Աղավնավանք գյուղում էր՝ Տավուշի մարզում։ Այս սքանչելի գյուղը գտնվում է Գետիկ գետի հովտում, որտեղ «Էյ Թի Փի» բարեգործական հիմնադրամը («Հայաստան Ծառատունկ ծրագիր») փոքր ձեռնարկություններ խթանելու նպատակով 2004 թ.-ին մեկնարկել է Տնամերձ տնկարանների ծրագիրը։

Վերջին տարիներին «Էյ Թի Փի»-ի այս ծրագիրն իր ջանքերը կենտրոնացրել է մի քանի համայնքներում, այդ թվում՝ Աղավնավանքում, որտեղ մի շարք ընտանիքներ, իսկապես, հմտացել են ծառի խնամքի գործում: Ծրագրի միջոցով տեղացիները սովորում են իրենց տնամերձ հողակտորներում բուսակներ եւ տնկիներ բազմացնելու ճշգրիտ եղանակները, որից հետո «Էյ Թի Փի»-ն շահավետ պայմաններով (more…)

«Աժդահակ» էկոակումբի սաները «Վտանգված տեսակներ» միջոցառմամբ «բողոքեցին» կենսաբազմազանության դեմ ուղղված մարդու սխալ քայլերի դեմ

Գեղարքունիքի միջնակարգ դպրոց, «Աժդահակ» էկոակումբ ղեկավար՝ Ն Դռնոյանazhdahak1

Մարդը Երկիր մոլորակի վրա բնակվող 10 մլն. կենսաբանական տեսակներից մեկն է: Առաջին մարդիկ երկրի վրա հայտնվեցին 500 հազար տարի առաջ, երբ մեր մոլորակը 4.5 մլրդ. տարեկան էր: Մեր նախնիները այդ շրջանում դեռևս ներդաշնակ էին բնության հետ, և նրանց կենսագործունեությունը չէր խախտում բնության հավասարակշռությունը: Քաղաքակրթության զարգացմանը զուգընթաց մարդու և բնության միջև հակադրություն առաջացավ: ԵՎ այսօր բնությունը անզորեղ է վերականգնելու իր ուժերը, իսկ այդ ամենի հետևանքով առաջացած հիմնահարցերը կարող են ցանկացած պահին մարդկության վերացման պատճառ դառնալ Երկիր մոլորակի վրա… Ահա այսպիսին էր «Աժդահակ» էկո ակումբի մտահղացմամբ Գեղարքունիքի միջնակարգ դպրոցում ապրիլի 14-ին անցկացված «Վտանգված տեսակներ» խորագրով միջոցառման սկիզբը: Միջոցառում, որը «բողոք» էր կենսաբազմազանության կողմից՝ մարդու կենսագործունեության սխալ քայլերի դեմ:

Աշակերտներից յուրաքանչյուրը մարմնավորում էր «Կարմիր գրքում» հայտնված մի կենդանատեսակի: Համապատասխան հանդերձանքները պատրաստվել էին նրանց ձեռքերով՝ հիմնականում թափոնների միջոցով: Երեխաները մեծ սիրով և ոգևորությամբ էին ներկայացնում այդ կենդանիների մասին մանրամասներ, հանելուկներ, հետաքրքիր փաստեր և այդ բոլորը իրենց աշխատասիրության, ստեղծագործական  մտքի շնորհիվ՝ օգտվելով GIZ-ի և «Խազեր» էկոլոգամշակութային հկ-ի կողմից տրամադրված ձեռնարկներից և գրքույկներից, ինչպես նաև համացանցից: Հանդիսատեսին ներկայացվեց Բնության և բնական ռեսուսների պահպանության միջազգային միության /ԲՊՄՄ/-ի Կարմիր գրքի հասկացություններն ու տրվեցին համապատասխան բացատրություններ: Մտահոգիչ էր Բեզոարյան այծերի, Կովկասյան ընձառյուծի և Գառնանգղի /մորուքավոր անգղ/ մասին տվյալները: Հայկական մուֆլոնը և բեզոարյան այծը՝ ընձառյուծի հիմնական կերատեսակը, Հայաստանի լեռնային գոտիներում ժամանակին լայն տարածում ունեին, սակայն այժմ նույնիսկ արգելոցներում խիստ սահմանափակ քանակությամբ են և գտնվում են անհետացման եզրին, իսկ դրանց վերացումը (more…)

«Սա այն տոնն է, որ պարտավոր ենք ուրախանալ և մեկ անգամ ևս ասել՝ շնորհավո՛ր տոնդ մայր»

1

Ապրիլի 7-ին  116  հիմնական դպրոցի   4 Ա  դասարանի աշակերտները  բաց դաս անցկացրեցին՝   նվիրված մայրության և գեղեցկության տոնին: Նրանք  բանաստեղծությունների , երգերի ու պարերի տեսքով ողջունեցին իրենց մայրերին, խոսեցին ընտանիքի,  ավետման   օրվա   մասին: Վերջում  աշակերտներն իրենց դասարանի ղեկավարին՝  Աննա Մելքոնյանին,     անակնկալ  մատուցեցին պարերով , գեղեցիկ կատարումներով  և  իրենց կողմից պատրաստված բացիկներով:

«Զինվորը երբեք չի մոռանում այն էակին , որը իրեն  կյանք է տվել: Այսօր այստեղ հրաշալի խոսքեր ասացին՝ մորն ուղղված, և մեզ ապացուցեցին, որ մայրը մեր տան արեգակն է, միանում եմ ձեզ և ամբողջ հոգով շնորհավորում եմ մեր մայրերին և ցանկանում եմ, որ այն, ինչ կատարվեց այս մի քանի օրվա ընթացում, էլ չկրկնվի , որոհետև բոլոր մայրերը շատ տխրեցին, անսահման տխրություն էր իջել, բայց մենք՝  բոլորս, ականատես եղանք , որ աշխարհի բոլոր ծայրերից հազարավոր մայրեր արձագանքեցին և իրենց ցանկությունն հայտնեցին գնալ Արցախ և պահպանել մեր հողը, մայր հայրենիքը»,-այսպես շնորհավորեց մայրերի տոնը դպրոցի (more…)

Lարվածության աճ` հայ-ադրբեջանական պետական սահմանագոտու հյուսիսարևելյան հատվածում

ՀՀ պաշտպանության նախարարություն

Անցած գիշեր և այսօր առավոտյան զինված դիմակայության լարվածության աճ է արձանագրվել հայ-ադրբեջանական պետական սահմանագոտու հյուսիսարևելյան հատվածում` ՀՀ Տավուշի մարզի Բերդավան և Կոթի բնակավայրերի ուղղությամբ: Ադրբեջանական կողմը հայ դիրքապահների և բնակավայրերի ուղղությամբ կիրառել է տարբեր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներ, 60 և 82մմ ականանետեր:

ՀՀ ԶՈւ առաջապահ ստորաբաժանումների ձեռնարկած պատասխան գործողությունների արդյունքում հակառակորդի ակտիվությունը ճնշվել է: Փոխհրաձգության ընթացքում բեկորային վիրավորում է ստացել պայմանագրային զինծառայող Զորի Գորիսի Աշրաֆյանը (ծնվ. 1983թ.):

ՀՀ զինված ուժերը դրսևորելով զսպվածություն շարունակում են վստահորեն վերահսկել սահմանային իրավիճակը:

Փակենք ծորակները, եթե ջուր պետք չէ

1Ինչպես ողջ մարդկությունը, այնպես էլ Գեղարքունիքի միջնակարգ դպրոցում գործող «Աժդահակ» էկոակումբը մարտի 22-ին նշեց Ջրի համաշխարհային օրը: Օր, որի նպատակն է մարդկանց մեկ անգամ ևս իրազեկել այդ կենարար հեղուկի կարևորության և ջրային ռեսուրսների ճիշտ կառավարման մասին: Աշխարհում մոտ մեկ միլիարդ մարդ չունի խմելու ջրից օգտվելու հնարավորություն, իսկ 2.5 միլ. մարդ՝ դրա համար անհրաժեշտ սանիտարական պայմանները : Քաղցրահամ ջուրը Երկրի ցամաքի բոլոր կենդանի համակարգերի գոյության կարևոր բաղադրիչն է և անհրաժեշտ պայմանը: Ջրի ցանկացած հատկություն եզակի է և հազվադեպ: Նշվեց, որ քաղցրահամ ջրի  պաշարները ամբողջ աշխարհում սահմանափակ են, մաքուր ջրի սակավությունից տուժում են շատ երկրներ: Կարևորվեց նաև անտառների դերը Երկիր մոլորակի քաղցրահամ ջրի պաշարների ձևավորման և պահպանման հարցում, իսկ անտառների վիճակը Հայաստանում՝ ըստ մասնագետների աղետալի է , հետևաբար կարևոր խնդիր է նաև դրանց ճիշտ կառավարումը: Երեխաները հպարտորեն նշեցին, որ Հայաստանի բնակիչները խմում են մաքուր և համեղ ջուր, քանի, որ դրա 90%-ից ավելին ստորգետնյա աղբյուրների ջրերն են:   Սակայն նրանք մտահոգ էին ջրային ավազաններ ներթափանցող տարբեր բնույթի աղտոտիչների անթույլատրելի քանակի և կեղտաջրերի համար, որոնց պատճառով որոշ ջրայի և ցամաքային էկոհամակարգեր ոչնչացվել են, իսկ որոշներն էլ վտանգված են: Մտահոգ էին Գավառագետի, Սևանա լճի համար, որպես մեր ազգի միակ հարստություն: Լիճը տարիներ շարունակ իր պաշարների հաշվին ամբողջ ազգի գոյությունն է ապահովել թե′ ձկան տեսակներով, և թե′ ռազմավարական կարևոր օբյեկտների համար էլեկտրաէներգիա ապահովելու հաշվին: Աշխարհում տասնյակ հազարավոր լճեր կան, որոնցից և ոչ մեկը չունի այն առանձնահատկությունը, որ ունի Սևանը: Երեխաները նշեցին, որ  պետք է ազգովի փրկենք կապուտաչյա մեր գեղեցկուհուն՝ մեր հարստությանը…2

Միջոցառման տեսական մասին հաջորդեց էկոակումբի անդամների կողմից արված թեմային վերաբերող նկարների ցուցադրումը, կատարվեց նաև քննարկում և լավագույն նկարների հեղինակներին հանձնվեց բնապահպանական թեմայով օրացույցեր: Վերջում կազմակերպվեց «Կայուն ջուր» թեմայով  խաղ՝ «ինչն է լավ, ինչն՝ վատ» և վիկտորինա, որոնց միջոցով երեխաները էլ ավելի գիտակցեցին ջրի պահպանման անհրաժեշտությունը և իրենց դերը այդ գործում: Չնայած ցուրտ պայմաններին նրանք այդ պահին որոշեցին և պատրաստեցին «Փակե′նք ծորակները , եթե ջուր պետք չէ» խորագրով թռուցիկներ և բաժանեցին համայնքի բնակիչներին, դրանով ունենալով իրենց ներդրումն այդ օրվան…

Գեղարքունիքի միջնակարգ դպրոց

«Աժդահակ» էկոակումբ ղեկավար՝ Ն. Դռնոյան

Ինչպես Երեւանը մասնակցեց «Մոլորակի ժամ» համշխարհային բնապահպանական արշավին

Մարտի 19-ի Երեւան քաղաքը մասնակցեց «Մոլորակի ժամ» համշխարհային բնապահպանական արշավին: Ժամը 20:30-ից մինչեւ 21:30-ը մայրաքաղաքում անջատվեցին շենքերի և խորհրդանիշ հանդիսացող հուշարձանների արտաքին և փողոցային լուսավորությունը:  Տեղի ունեցավ հեծանվային ֆլեշ-մոբ երթ, որը միտված էր հասարակությանը ներգրավելու «Մոլորակի ժամ» ակցիային՝ խթանելով այլընտրանքային տրանսպորտի օգտագործման ծավալների ավելացումը: Մաշտոցի պուրակում տեղի ունեցավ համերգային ծրագիր «Վարք հայոց» ավանդական երգի-պարի խմբի և «Խազեր» երգչախմբի մասնակցությամբ: Լուսանակարները վերցված են WWF-Հայաստանի ֆեսբուքյան 2էջից:

10293676_1046174185440110_2099069194270967454_o3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7 8 12 11 6 5 416 9 10 15 14 13

«ԷՅ ԹԻ ՓԻ»-Ն ԳՈՐԾԸՆԿԵՐՆԵՐԻ ՆՈՐ ԴԱՇԻՆՔԻ ՀԵՏ ԸՆԴԼԱՅՆՈՒՄ Է ԻՐ ԲՆԱՊԱՀՊԱՆԱԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԾՐԱԳՐԵՐԸ

ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԾԱՌԱՏՈՒՆԿ ԾՐԱԳԻՐ

1«Հայաստանի առջեւ բազմաթիվ բնապահպանական խնդիրներ են ծառացել, որոնք զգալիորեն ներգործում են աշակերտների եւ, առհասարակ, հասարակության բարեկեցության վրա: Հենց այստեղ է, որ բնապահպանական կրթությունը հարթում է դեպի սոցիալ-տնտեսական կայունություն տանող ուղին»- նշում է «Էյ Թի Փի» բարեգործական հիմնադրամի (Հայաստան Ծառատունկ Ծրագիր) երեւանյան գրասենյակի տնօրեն Լուսինե Քասարջյանը:

2005 թ.-ից սկսած՝ Հայաստան Ծառատունկ Ծրագիրը, Հայաաստանը կանաչապատելուց զատ, իր հիմնական ծրագրերում ներառեց բնապահպանական կրթությունը: Հասարակական եւ միջազգային տարբեր կազմակերպությունների, պետական մարմինների հետ ակտիվ համագործակցությամբ բնապահպանական կրթություն  ծրագրեր զարգացնելու գաղափարը շատ շուտով կյանքի կոչվեց՝ նպատակ հետապնդելով ստեղծել կրթական նոր մոտեցումներ, որոնք համապատասխանեցված կլինեին աշակերտների պահանջներին:

2016 թ.-ի փետրվարին «Էյ Թի Փի»-ն կազմակերպեց բնապահպանական կրթությանն առնչվող երեք կարեւոր հանրային միջոցառում, որոնց վերջնական նպատակն է ոլորտում կուտակած փորձի տարածումը հանրապետության բոլոր դպրոցներում:

«Բազմաթիվ կազմակերպություններ են գործում այս ոլորտում, սակայն դեռեւս համագործակցության պակաս ունենք», – ընդգծում է «Էյ Թի Փի»-ի Բնապահպանական կրթական ծրագրերի ղեկավար Ալլա Սահակյանը: Հենց այս գաղափարի իրագործման նպատակով 2014 թ.-ին հիմնվեց (more…)

ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի գիտակրթական միջազգային կենտրոնը հրավիրում է անգլերեն լեզվի դասընթացների

lsaranՀՀ ԳԱԱ  Գիտակրթական միջազգային կենտրոնում անգլերեն լեզվի դասընթացները կսկսվեն ս.թ. հոկտեմբերի 12-ից: Գրանցվելու և թեստավորման համար դիմել մինչև ս.թ. հոկտեմբերի 8-ը: Թեստավորման նպատակն է որոշել դիմորդի անգլերեն լեզվի գիտելիքների մակարդակը՝ համապատասխան խմբեր ձևավորելու համար: Խմբերում նախատեսվում է ընդգրկել 4-6 ուսանող:
Դասընթացները  կանցկացվեն համակարգչով, բարձրախոսներով, տեսապրոյեկտորով (OHP) և ինտերնետ կապով հագեցված լսարանում:
ՀՀ ԳԱԱ Գիտակրթական  միջազգային կենտրոնում  ստեղծված են անգլերեն լեզուն ուսուցանելու և անգլիական մշակույթը (more…)

«Աժդահակ» էկոակումբը միանում է «Մոլորակի ժամ 2016» համաշխարհային բնապահպանական արշավին

Գեղարունիքի մարզի Գեղարքունիք համայնքի միջնակարգ դպրոցում գործող «Աժդահակ» էկոակումբը միանում է «Մոլորակի ժամ 2016» համաշխարհային բնապահպանական արշավին:

«Մոլորակի ժամ 2016»-ը տեղի կունենա սույն թվականի մարտի 19-ին՝ ժամը 20:30-21:30-ին:

Տեսանյութը՝ «Աժդահակ» էկոակումբի:

Վերագտնե՜նք կորսված կղզին մեր Սևանի

Սերգեյ ՀԱՋԻՆՅԱՆ

CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v80), quality = 100

CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v80), quality = 100

Մեր ժողովրդին բախտ է վիճակվել հազարամյակներով ապրելու մեզ կյանք պարգևող քաղցրահամ (խմելու) ջրի` մեր տարածաշրջանի միակ հսկայական շտեմարան հանդիսացող Սևանա լճի հարևանությամբ, որը նախկինում, ջրի հայելու իր անհամեմատելի բարձր մակարդակի (մոտ 15 մետր) շնորհիվ (չհաշված վերջին 80 տարիները) կարողացել է դարեր շարունակ գոյատևել, նպաստելով և ապահովելով բավականին հավասարակշռված, գրեթե անփոփոխ, կայուն և առանց ցնցումների էկոհամակարգ, իր կենսաբանական լիարժեք և նորմալ վիճակով: Մինչև 1950-ականների սկիզբը լիճն իր գրկում ուներ գեղատեսիլ, հրապուրիչ և չքնաղ մի կղզի, որի`ցամաքին բավականին մոտ հանգամանքն էլ ավելի էր ընդգծում լճի անգերազանցելի գեղեցկությունը, հմայքն ու առեղծվածային լինելը:

Նախկինում կղզու և ցամաքի միջև ընկած հսկայական մեծ ծավալի ջրային տարածքն իր գոյությամբ, միանշանակ ապահովել է լճի այդ հատվածում ջրի բնականոն, մշտական, երկկողմանի տեղաշարժը, որը լճի մակարդակի իջեցումից հետո իսպառ դադարեց գոյություն ունենալուց` կապված թերակղզու անցանկալի «հայտնությամբ», որն իր հետ բերեց այդ տարածքի (ներառյալ կղզու) էկոհամակարգի մեծ խաթարման:   (more…)